Asociación Chilena de Esperanto

Inspira, fervora, vigla maniero de verkado, parolado, pentrado, komponado / Una forma inspirada, entusiasta, alegre de escribir, hablar, pintar, componer.

• Li pentris ŝin kun vervo. / Él la pintó con entusiasmo
• La vivo alprenis novan kaj pli vervan perspektivon. / La vida tomó una perspectiva más entusiasta.
• Ni havis bonegan tempon pro liaj verve elpensitaj diversaj anekdotoj. / Tuvimos un tiempo muy  bueno a causa de sus diversas e inspiradas anécdotas.
• Ili komencis vervege polemiki. / Ellos comenzaron a discutir muy entusiastamente
• La libro estis tute senverva - mi ne sentis fervoran viglecon tie. / El libro estaba completamente sin inspiración - no sentí una alegría ferviente en el. 

Sendi al difinita adreso, loko (pakaĵon, leteron ktp.): / enviar a una dirección, o lugar determinado un  paquete, carta, etc

• Oni ricevas rabaton por dek ekspedoj. / Se recibe una rebaja por 10 envíos
• Kie troviĝas la ekspedejo de ĉi tiu revuo? / Dónde se encuentra el lugar de expedición de esta revista?
• Mi kontentas pri la ekspedisto - mi ricevas ekspeditaĵojn ĝustatempe. / Estoy contento con quien hace los envíos - recibo los envíos a tiempo.
• La ekspresa ekspedado kostas pli multe. / El envío express es mucho más caro.
• Nepre ekspedu telegramon al viaj gepatroj. / Es primordial que envíes un telegrama a tus padres.
• Ni povas spekti la hororfilmon; mi jam ekspedis la infanojn en la liton. / Podemos ver la película de horror; ya envié a los niños a la cama.

1. Maltrankvile aŭ ekscitiĝe zorgi / Preocuparse con excitación o inquietamente: 

• La prezidento pensis kaj klopodis pri la loĝantaro. /  El presidente pensó y trató por la población.
• Ekhavante hundeton ili ekhavis klopodojn. / Ellos tuvieron preocupaciones por tener un cachorro de perro.
• Vi ne sukcesos klopodigi min pri via infano! / No tendrás éxito en hacerme tratar a tu hijo.

2. Uzi sian kapablon kaj energion por efektivigi ion per ĉiuspecaj provoj: / Usar su capacidad y energía para hacer efectivo algo por todo tipo de pruebas. 

• Ni multe klopodis por trovi taŭgan kaj malmultekostan loĝejon. / Tratamos mucho por encontrar un hospedaje apropiado y barato.
• Ŝiaj klopodoj ĉe laborejo plaĉis al la estro. / Los intentos de ella en su lugar de trabajo agradó a su jefe.
• Post klopoda laboro mi estis promociita. / Tras un trabajo tentativo fui promocionado.
• Estu pli klopodema ĉe viaj studoj! / Sé más empeñoso en tus estudios.

Esprimi sian bedaŭron, ĉagrenon, doloron de neplenumata deziro, per forta longa elspiro, akompanata de plenda tono: / Expresar su lástima, molestia o dolor por un deseo no cumplido, mediante un fuerte exhalación acompañado de un tono de queja

• Ho ve, mi tiom malsukcesis pri la ekzameno, - suspiris la knabino. / Ay, fracasé tanto en el examen, - suspiró la muchacha.
  
• Kie li estas...? - ŝi diris al si suspirante. / Dónde está él..? Suspiró para sí ella.
  
• La suspirantaj infanoj dormis profunde. / Los anhelantes niños se durmieron profundamente.
  
• Kun suspiro li skribis, "Mi ege vin atendas...". / Con añoranza él escribió, " Te espero muchísimo...."
  

Tia, ke unu el ambaŭ agas, sentas aŭ efikas kontraŭ la dua ĝuste tiel same, kiel la dua kontraŭ la unua: / Así tal que uno de los dos actúa, siente, o efectúa respecto del otro justo del mismo modo, como el sengundo respecto del primero

• Tiuj knabinoj sentas reciprokan antipation./ Esas muchachas se sienten simpatía recíproca.
  
• Ni ambaŭ nin reciproke komprenas. / Nosotros dos nos comprendemos recíprocamente.
  
• Mi reciprokas viajn bondezirojn. / Mis buenos deseos para tí recíprocamente.
  
• Min ĝojigas reciprokeco de ilia amo. / Me hace feliz la reciprocidad de su amor ( de ellos)
  

Ornami teksaĵon per fadenoj, variigante la desegnon per diversaj kudreroj / Adornar textiles con hilos, variando el diseño por medio de diversas costuras y puntos

• Antaŭe homoj brodis monogramojn sur naztukoj. / Antiguamente los hombres bordaban monogramas sobre los pañuelos.
  
• Unu el miaj ŝatokupoj estas brodado. / Uno de mis hobbies es el bordado.
  
• En la muzeo ni vidis multajn belajn brodaĵojn. / En el museo vimos muchos bordados bellos.
  
• En la vilaĝo loĝas kelkaj bonaj brodistinoj. / En la villa viven algunas buenas bordadoras.
  
• Ekzistas kelkaj specoj de brodado: tajlobrodado, tamburbrodado kaj teksobrodado. / Hay algunas clases de bordados: bordado de sastre, bordado en tambor, y bordado de tejido.
  

1. Formale kaj aŭtoritate ordoni / Fomal y con autoridad ordenar algo:

• Leĝoj preskribas ne labori dum dimanĉoj. / Las leyes ordenan no trabajar durante los domingos.
  
• Li ne obeis preskribojn de sia estro. / Él no obedeció las órdenes de su jefe.
  

2. Ordoni skribe / Ordenar por escrito:

• La kuracisto preskribis al mi bonan medikamenton. / El médico me prescribió un buen medicamento.
  
• Oni ne povas aĉeti ĉi tiun medikamenton sen preskribo. / No se puede comprar este medicamento sin receta.
  
• La preskribitaj medikamentoj estis tre multekostaj. / Los medicamentos prescritos eran muy caros.
  

1. Ne severe trakti ies kulpon aŭ pekon, esti pardonema kontraŭ iu erarinta / Tratar no tan severamente la culpa de alguien o un pecado; estar dispuesto a perdonar a alguien que haya errado.

• Indulgu mian kulpon, mi petas! / Perdona mi culpa, te pido!!
  
• Vi ne meritis indulgon de ŝi./ No te mereces que ella sea indulgente contigo.
  
• Li estas indulga pri mia perfido. / Él es indulgente sobre mi traición.
  
• Mi estas indulgema - mi longe ne koleras. / Soy indulgente - no me encolerizo por mucho tiempo.

2. Milde agi kontraŭ iu, ne ofendi, montri konsideron al, domaĝi: / Actuar suavemente contra alguien, no ofender, mostrar consideración a, lamentar:

• Li ĉiam indulgas min. / El siempre me perdona.
  
• Infanoj devas montri indulgon al la maljunuloj. / Los niños deben mostar indulgencia hacia los ancianos.
  
• Estu indulga al viaj infanoj. / Se indulgente con tus niños
  
• Via sinteno estas senindulga. / Tu sentimiento no es indulgente.
  

Iri sidante sur dorso de besto aŭ sur similforma veturilo ordinare kun selo / Ir sentado sobre el dorso de un animal o sobre un vehículo similar comúnmente con montura

• Rajdi sur ĉevalo oni ne lernas sen falo./ Cabalgar a caballo no se aprende sin caídas.
• La knabino rajdadas sur la biciklo. / La muchacha montaba la bicicleta.
• Longa rajdo lacigis min. / La larga cabalgada me cansó.
• Tiun rajdan statuon mi vidis en la muzeo. / Esa estatua de montar la vi en el museo.
• Malfeliĉo venas rajde, foriras piede. / La infelicidad viene cabalgado, y se va a pie.
• Ne estas piediranto kolego al rajdanto. / No es quien anda a pie colega del cabalgante.

1. Malsuprenigi ion tra la gorĝo en la ezofagon kaj stomakon: / Hacer bajar algo por la garganta hacia el esófago y el estómago:

• Ne glutu senmaĉe - poste via stomako doloros! / No tragues sin masticar - después tu estómago te dolerá.
  
• Li formanĝis ĉion per kelkaj glutoj - verŝajne malsatis. / Él se tragó todo con solo unas mascadas - al parecer tenía hambre.
  
• Glutado de tro varmaj aŭ malvarmaj nutraĵoj povas danĝeri. / Tragar alimentos muy calientes o muy frías puede ser peligroso.
  
• Ne estu glutema - vi dikiĝos! / No sea tragón - engordarás!!
  
• Ŝi misglutis (enlasis iom da teo en la traĥeon) kaj ektusis. / Ella tragó mal ( entró algo de té en la traquia) y comenzó a toser.
  

2. Malaperigi en sin; avide alproprigi: / Hacer desaparecer en uno mismo, apropiarse ávidamente:

• La maro englutis nian ŝipeton sed ni savis nin. / El mar se tragó nuestro barco pero nos salvamos.
  
• Lia negoco forglutis tutan lian monon. / El negocio de él le terminó todo su dinero.
  

1. Tre tre mallaŭte paroli: / Hablar muy pero muy bajo

• Tion ŝi ne diris laŭte - ŝi flustris al mi en orelon. / Eso no me lo dijo ella en voz alta - ella murmuró en la oreja.
  
• Via voĉo estas nur flustro en uragano./ Tu voz es solo un murmullo en el huracán.
  
• Estas malĝentile paroli flustre. / Es poco gentil murmurar.
  
• En la klasĉambro ne estu eĉ flustrado! / En la sala de clases no hay ni un murmullo.
  

2. Murmureti, brueti (io): / Murmurar, hacer ruido algo

• La akvo flustras sur la ŝtonetoj. / El agua cuchichea sobre las piedrecillas.
  
• Ni aŭdis flustrantajn ondojn. / Oímos ondas cuchicheantes.
  
• Mi ĝuis la flustradon de la rivero. / Me gustó el murmullo del río.
  

1. Sin prezenti unuafoje antaŭ la publiko / Presentarse en público por primera vez

• Ĉi tiu kantistino debutis kun granda sukceso. / Esta cantante debutó con gran éxito.
  
• Via debuto en la spektaklo estas brila./ Tu debut en el espectáculo es brillante.
  

2. Unuafoje elpaŝi en novan medion, karieron kaj simile: / Por primera vez entrar en un nuevo medio, carrera y similares

• Mi debutis kiel kelnero kaj nur poste ekhavis mian propran kafejon. / Debuté como garzón y sólo después tuve mi primer café.
  
• Ĉi tiu prezento estas ŝia debuto en nia firmao. / Esta presentación es su debut en nuestra firma.
  
• Kiel instruisto, li estas nur debutanto. / Como profesor, el es solo un debutante.